Αρτηριακή Υπέρταση & Ενδοκρινολογικά Αίτια – Τι πρέπει να ξέρω;
Τι είναι η αρτηριακή υπέρταση;
Η αρτηριακή υπέρταση είναι όταν η πίεση του αίματος στις αρτηρίες παραμένει σταθερά αυξημένη. Με τον καιρό, αυτό αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο για εγκεφαλικό, έμφραγμα και νεφρική ανεπάρκεια.
Από ποια τιμή και πάνω θεωρείται αυξημένη;
- Φυσιολογική πίεση: κάτω από 120/80 mmHg
- Αυξημένη (όχι ακόμα υπέρταση): 120–139 / 70–89 mmHg
- Υπέρταση: ≥140/90 mmHg
Άτομα με αυξημένες τιμές (χωρίς υπέρταση ακόμα) ίσως χρειαστούν πρώιμη παρέμβαση αν έχουν άλλους παράγοντες κινδύνου.
Ποιος είναι ο ιδανικός στόχος πίεσης;
Σύμφωνα με τις νέες ευρωπαϊκές οδηγίες:
- Συστολική (“μεγάλη”) πίεση: 120–129 mmHg
- Διαστολική (“μικρή”) πίεση: κάτω από 80 mmHg
Σε ηλικιωμένους ή άτομα με ορθοστατικά συμπτώματα, οι στόχοι προσαρμόζονται ατομικά.
Μπορώ να ρυθμίσω την πίεση μόνο με αλλαγές τρόπου ζωής;
Ναι – ειδικά σε ήπια υπέρταση. Όμως, όταν οι τιμές είναι πολύ αυξημένες, η φαρμακευτική αγωγή δεν πρέπει να καθυστερεί. Ο συνδυασμός φαρμάκων και υγιεινού τρόπου ζωής φέρνει τα καλύτερα αποτελέσματα.
Τι αλλαγές βοηθούν;
- Μείωση αλατιού (<2 γρ./ημέρα)
- Περισσότερα φρούτα & λαχανικά (για πρόσληψη καλίου – προσοχή σε άτομα με νεφρική ανεπάρκεια)
- Άσκηση: 150 λεπτά/εβδομάδα περπάτημα ή κολύμπι
- Απώλεια βάρους με μεσογειακή ή η πιο αυστηρή Dietary Approaches to Stop Hypertension / DASH διατροφή
- Αποφυγή αλκοόλ
Πότε πρέπει να ψάξουμε για ενδοκρινολογικά αίτια υπέρτασης;
Περίπου 10–35% των υπερτασικών έχουν δευτεροπαθή υπέρταση, δηλαδή υπέρταση που οφείλεται σε άλλη υποκείμενη πάθηση (συχνά ορμονική). Σε υπέρταση που δεν ρυθμίζεται με 3 φάρμακα(ανθεκτική υπέρταση), το ποσοστό φτάνει το 50%.
Ενδείξεις για ενδοκρινολογικό έλεγχο υπέρτασης:
- Υπέρταση πριν την ηλικία των 40–50 ετών
- Υποκαλιαιμία (χαμηλό κάλιο στο αίμα)
- Σύνδρομο υπνικής άπνοιας
- Συμπτώματα όπως: πονοκέφαλοι, εφιδρώσεις, απότομη αύξηση βάρους, διαταραχές περιόδου
Ποιες είναι οι πιο συχνές ενδοκρινολογικές αιτίες;
- Πρωτοπαθής υπεραλδοστερονισμός (πιο συχνή)
- Διαταραχές του θυρεοειδούς (υποθυρεοειδισμός, υπερθυρεοειδισμός)
- Σύνδρομο Cushing
- Φαιοχρωμοκύττωμα / Παραγαγγλίωμα
- Μεγαλακρία
- Υπερασβεστιαιμία / Υπερπαραθυρεοειδισμός
Πρωτοπαθής Αλδοστερονισμός – Τι είναι;
Πρόκειται για ορμονική διαταραχή των επινεφριδίων, όπου παράγεται υπερβολική ποσότητα αλδοστερόνης – μιας ορμόνης που αυξάνει την αρτηριακή πίεση και ρίχνει το κάλιο στο αίμα.
Ποιοι πρέπει να ελεγχθούν για πρωτοπαθή υπεραλδοστερονισμό;
- Άτομα με πίεση ≥150/100 mmHg
- Όσοι χρειάζονται 3 ή περισσότερα φάρμακα
- Άτομα με χαμηλό κάλιο
- Άτομα με όζο στα επινεφρίδια
- Υπέρταση σε νεαρή ηλικία ή υπνική άπνοια
Ο έλεγχος γίνεται με αιματολογικές εξετάσεις (αλδοστερόνη/ρενίνη). Η αξονική τομογραφία δεν είναι η πρώτη εξέταση.
Συμπέρασμα:
Αν η αρτηριακή σας πίεση παραμένει υψηλή, δεν ρυθμίζεται εύκολα με φάρμακα ή αν έχετε χαμηλό κάλιο, συζητήστε με τον γιατρό σας την πιθανότητα ενδοκρινολογικής αιτίας, όπως ο πρωτοπαθής υπεραλδοστερονισμός.
Η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να αλλάξει την πορεία της υγείας σας και να βελτιώσει σημαντικά την ποιότητα ζωής σας.
Σε περιπτώσεις δευτεροπαθούς υπέρτασης, η απλή φαρμακευτική αντιμετώπιση συχνά δεν επαρκεί. Για ουσιαστική βελτίωση της συνολικής πρόγνωσης, είναι απαραίτητο να αντιμετωπιστεί η υποκείμενη αιτία.